Neutralizacja ścieków w gruncie jest obecnie najpopularniejszą metodą wykorzystywaną do oczyszczania ścieków w małych oczyszczalniach przydomowych.
Pomimo iż nie ma możliwości zbadania składu oczyszczonych ścieków, to przy poprawnie zaprojektowanej i wykonanej instalacji, warstwa gruntu stanowi skuteczne złoże oczyszczające. Ścieki przesączające się przez porowaty grunt są oczyszczane w wyniku zachodzących procesów biologicznych, fizycznych i chemicznych. W celu poprawy jakości oczyszczania oraz neutralizacji nadmiernego osadu zaleca się stosowanie biopreparatów.
Są to środki zawierające wybrane bakterie i enzymy niezbędne do rozkładu zanieczyszczeń.
Powierzchni terenu nad drenażem nie można zagospodarować dowolnie. Nie mogą po nim jeździć pojazdy, ani nie można obsadzić go roślinnością z korzeniami sięgającymi daleko w głąb gruntu. Najbardziej optymalnym wykorzystaniem powierzchni nad drenażem jest obsadzenie go trawą i wykorzystaniem jako teren rekreacyjny. Można ewentualnie teren oczyszczalni obsadzić roślinami o płytkim systemie korzennym.
Oczyszczalnie drenażowe wymagają odpowiedniego rodzaju gruntu oraz dość sporej powierzchni terenu. Obecnie jednak producenci prześcigają się w systemach, które pozwalają zainstalować oczyszczalnię drenażową nawet w niesprzyjających warunkach.
Najwyższy stopień oczyszczenia ścieków występuje w gruncie przepuszczalnym (piasek gruby, średni i drobny), przez który ścieki przepływają odpowiednio długo.
W przypadku gruntu:
Przepuszczalność gruntu ustala się na podstawie badań gruntowych, obejmujących między innymi test perkolacyjny.
Możliwość wybudowania oczyszczalni drenażowej, zwłaszcza w przypadku pojawienia się powyższych trudności, powinna zostać oceniona przez fachowca. Jeżeli warunki gruntowe są niesprzyjające, zachęcamy do wyboru oczyszczalni innego typu
Zwierciadło wody podziemnej musi znajdować się co najmniej1,5m poniżej dna drenażu, tak aby zapewnić odpowiednie oczyszczenie ścieków zanim trafią do wód. W przypadku, gdy warstwa gruntu jest zbyt płytka, albo występują duże wahania poziomu wód wciągu roku, zaleca się stosowanie nasypu, tzw. kopca filtracyjnego.
Przy czym niezbędne jest wyposażenie oczyszczalni w przepompownie.
Zapotrzebowanie na znaczną powierzchnię działki można zmniejszyć stosując pakiety drenażowe wykonane z tworzywa sztucznego. Rury drenujące układane są na pakietach, przez które ścieki powoli się przesączają.
Zwiększona skuteczność oczyszczania w porównaniu do tradycyjnego sposobu układania rur na warstwie żwiru, pozwala zmniejszyć powierzchnię oczyszczalni.
Pakiety drenażowe są znacznie wytrzymalsze od tradycyjnego systemu, przez co zwiększa się okres ich funkcjonowania – nawet do 20 lat, podczas gdy w tradycyjnej oczyszczalni warstwę żwiru należy wymienić po 10 latach.